ইউনিফৰ্ম চিভিল কোড (UCC): সৰল ভাষাত পৰীক্ষাৰ উপযোগী নোট
বৰ্তমান সময়ত বাতৰি কাকত বা ছ’চিয়েল মিডিয়াত 'ইউনিফৰ্ম চিভিল কোড' বা 'একক নাগৰিক সংহিতা' শব্দটো আমি প্ৰায়ে শুনিবলৈ পাওঁ। ইউপিএছচি (UPSC), এপিএছচি (APSC) বা যিকোনো চৰকাৰী পৰীক্ষাৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে ইয়াৰ মূল ধাৰণাটো বুজি পোৱা আমাৰ বাবে অতি প্ৰয়োজন। তলত মই মোৰ পঢ়াৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা নোটটো শ্বেয়াৰ কৰিছোঁ।
UCC আচলতে কি?
সহজ ভাষাত ক’বলৈ গ’লে, UCC মানে হৈছে দেশৰ সকলো নাগৰিকৰ বাবে একেখন আইন। আমাৰ দেশত এতিয়া ধৰ্ম অনুসৰি বিবাহ, বিবাহ বিচ্ছেদ, সম্পত্তিৰ উত্তৰাধিকাৰ আদিৰ বাবে বেলেগ বেলেগ আইন আছে (যাক আমি পাৰ্চনেল ল বুলি কওঁ)। UCC আহিলে এই সকলোবোৰৰ বাবে সকলো ধৰ্মৰ মানুহৰ বাবে এক উমৈহতীয়া নিয়ম হ’ব।
সংবিধানত কি আছে?
আমাৰ সংবিধানৰ অনুচ্ছেদ ৪৪ (Article 44)-ত কোৱা হৈছে যে ৰাজ্যসমূহে সমগ্ৰ দেশত নাগৰিকসকলৰ বাবে ইউনিফৰ্ম চিভিল কোড প্ৰৱৰ্তন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিব লাগে। এইটো আমাৰ সংবিধানৰ ৰাজ্যৰ নীতি-নিৰ্দেশক তত্ত্বৰ (DPSP) এটা অংশ।
অসমৰ প্ৰেক্ষাপটত (Assam UCC Bill 2026)
অসম চৰকাৰে এই বিধেয়কখন গৃহীত কৰিছে, যাৰ মূল উদ্দেশ্যবোৰ মই তলত দিছোঁ:
বহুবিবাহৰ বিৰুদ্ধে: ইয়াৰ দ্বাৰা বহুবিবাহ সম্পূৰ্ণৰূপে নিষিদ্ধ কৰা হৈছে।
লিভ-ইন সম্পৰ্ক: লিভ-ইনত থকা দম্পতীৰ বাবে পঞ্জীয়ন কৰাটো বাধ্যতামূলক কৰা হৈছে।
জনজাতিৰ সুৰক্ষা: আমাৰ সমাজৰ জনজাতীয় পৰম্পৰা আৰু প্ৰথাক সন্মান জনাই তেওঁলোকক এই আইনৰ আওতাৰ পৰা বাহিৰত ৰখা হৈছে।
লিংগ সমতা: বিবাহ বিচ্ছেদ বা সম্পত্তিৰ ভাগ-বাটোৱাৰাৰ ক্ষেত্ৰত যাতে মহিলাসকলে পুৰুষৰ সমানে অধিকাৰ পায়, তাৰ বাবে এই আইনত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে।
পক্ষ আৰু বিপক্ষৰ যুক্তি
কোনো এটা ডাঙৰ আইন আহিলে তাৰ ভাল আৰু বেয়া দুয়োটা দিশ থাকে:
| যুক্তি | সমৰ্থনৰ কাৰণ | বিৰোধিতাৰ কাৰণ |
| মূল দিশ | সকলো মহিলাই সমান অধিকাৰ পাব। | আমাৰ সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্য কমিব পাৰে। |
| একতা | দেশৰ সকলো মানুহৰ বাবে এক আইন হ’লে একতা বাঢ়িব। | ধৰ্মীয় স্বাধীনতাৰ লগত সংঘাত হ’ব পাৰে। |
| সৰলতা | আইনী জটিলতাবোৰ কমিব। | সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ৰ স্বকীয়তা হেৰাব পাৰে। |
দুটামান উদাহৰণ মনত ৰাখিব
পৰীক্ষাত লিখিবলৈ এইখিনি কথা কামত দিব:
গোৱা: গোৱাত বহু আগৰে পৰাই পৰ্তুগীজ চিভিল কোডৰ আধাৰত এক প্ৰকাৰৰ উমৈহতীয়া আইন চলি আছে।
উত্তৰাখণ্ড: ২০২৪ চনত উত্তৰাখণ্ডে দেশৰ প্ৰথমখন ৰাজ্য হিচাপে আনুষ্ঠানিকভাৱে UCC বিধেয়ক গৃহীত কৰিছিল।
সামৰণি:
UCC কেৱল এটা আইনী প্ৰশ্ন নহয়, ই আমাৰ সমাজৰ পৰম্পৰা আৰু আধুনিকতাৰ মাজৰ এটা সংঘাত। উত্তৰ লিখাৰ সময়ত সংবিধানৰ অনুচ্ছেদ ৪৪-ৰ কথা উল্লেখ কৰি এটা নিৰপেক্ষ দৃষ্টিভংগী ৰাখিলে ভাল নম্বৰ পোৱা যায়।
ইউনিফৰ্ম চিভিল কোড (UCC) - কুইজ
১. ভাৰতীয় সংবিধানৰ কোনটো অনুচ্ছেদত ইউনিফৰ্ম চিভিল কোড প্ৰৱৰ্তনৰ বাবে উল্লেখ আছে?
ক) অনুচ্ছেদ ৩২
খ) অনুচ্ছেদ ৪৪
গ) অনুচ্ছেদ ৪২
ঘ) অনুচ্ছেদ ৪৫
২. ইউনিফৰ্ম চিভিল কোড ভাৰতীয় সংবিধানৰ কোনটো অংশৰ অন্তৰ্গত?
ক) মৌলিক অধিকাৰ (Fundamental Rights)
খ) মৌলিক কৰ্তব্য (Fundamental Duties)
গ) ৰাজ্যৰ নীতি-নিৰ্দেশক তত্ত্ব (DPSP)
ঘ) প্ৰস্তাৱনা (Preamble)
৩. UCC-ৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি দেশৰ প্ৰথমখন ৰাজ্য হিচাপে আনুষ্ঠানিকভাৱে বিধেয়ক গৃহীত কৰা ৰাজ্যখন কোনখন?
ক) অসম
খ) উত্তৰাখণ্ড
গ) গোৱা
ঘ) গুজৰাট
৪. অসম ইউনিফৰ্ম চিভিল কোড (২০২৬) বিধেয়কখনৰ মুখ্য উদ্দেশ্যসমূহৰ ভিতৰত তলৰ কোনটো অন্যতম?
ক) ধৰ্মীয় প্ৰচাৰ বৃদ্ধি কৰা
খ) বহুবিবাহ নিষিদ্ধ কৰা
গ) সম্পত্তিৰ অধিকাৰ সম্পূৰ্ণৰূপে বাতিল কৰা
ঘ) জনজাতীয় প্ৰথাক বাধ্যতামূলকভাৱে পৰিৱৰ্তন কৰা
৫. তলৰ কোনখন ৰাজ্যত ১৯৬১ চনৰ পৰাই এক প্ৰকাৰৰ চিভিল কোড কাৰ্যকৰী হৈ আছে?
ক) অসম
খ) উত্তৰ প্ৰদেশ
গ) গোৱা
ঘ) কেৰালা
উত্তৰাৱলী (Answer Key):
১. খ) অনুচ্ছেদ ৪৪
২. গ) ৰাজ্যৰ নীতি-নিৰ্দেশক তত্ত্ব (DPSP)
৩. খ) উত্তৰাখণ্ড
৪. খ) বহুবিবাহ নিষিদ্ধ কৰা
৫. গ) গোৱা
